Maassluise Courant - De Schakel - Een holle kies gevuld met piepschuim

U bent hier: Hoofdpagina

Nieuws

Een holle kies gevuld met piepschuim

donderdag 19 november 2009

MAASSLUIS – “Jan Hillenaar was briljant, misschien wel geniaal. In zijn hoofd buitelden de ideeën over elkaar. Hij kon alles maken wat hij bedacht. Hij ontwierp de meest fantastische apparaten, hij zette ze in elkaar en ze werkt ook nog.”

door Chrit Wilshaus

“Maar Jan was geen ondernemer. Ondernemen is organiseren en dat kon hij niet. Hij kon zijn eigen leven niet eens organiseren, laat staan dat van anderen. Zijn bestaan golfde op en neer. Periodes van bruisende creativiteit wisselden af met tijden waarin hij uitgeblust leek. Met het klimmen van de jaren namen de golfbewegingen toe.”

Afgelopen zaterdag las Maarten van Buuren, bij de drukbezochte presentatie van zijn boek Hoofd van mijn dromen, over de middenstanders op ’t Hoofd van zijn jeugd, voor uit het eerste deel van wat een drieluik over de havenwijk moet worden. Het verhaal van Jan Hillenaar was één van die verhalen.

En Van Buuren vertelde over kunstschilder Henk Fortuin, die tot vlak voor zijn overlijden op ’t Hoofd woonde. “Henk Fortuin was gierig. Op ‘t Hoofd ging het verhaal dat hij ‘s avonds in zijn minicar onder de straatlantarens zat te lezen om elektriciteit uit te sparen. Nieuwe spullen kocht hij niet. Alles wat hij nodig had, jutte hij langs de oevers van de Waterweg: tochtstrippen, blikken verf, hout voor de lijst van zijn schilderijen. Hij repareerde zijn eigen huis, zijn eigen schoenen en zelfs zijn gebit. “Toen Henk een keer bij ons at”, vertelt een aangetrouwde nicht, “had hij nogal moeite met de zilvervliesrijst. Hij bleek zijn holle kies te hebben gevuld met piepschuim.”

“Is Henk homo? vroeg iemand eens aan een neef. De neef wist ik niet. Henk tekende zo nu en dan jongetjes in korte broekjes, maar was hij homo? De familieleden brachten hem met enige aarzeling onder bij deze groep, want een mens moet toch ergens bijhoren.”

“Henk was vies. Onverbeterlijk en intens vies Hij waste zich nooit. Hij waste ook zijn kleren nooit. “Is het niet eens tijd om je ondergoed te verschonen?” vroeg zijn schoonzus toen hij bij haar logeerde. “Dat kan nog best een week mee”, had Henk geantwoord. Hij stonk, zegt Co Ouwenbroek, de vrouw van Jan Ouwenbroek, een collega kunstschilder en lange tijd zijn enige vriend. “Hij had korsten op zijn hoofd. De kinderen waren vies van hem. Ik ook, trouwens.”

“Volgens sommigen was hij gek. Dik geschoffeld, die Henk, zegt mevrouw Ouwenbroek (die bij de presentatie aanwezig was, red.) Volgens mij was hij autistisch, zegt Frits Veenland, arts en lid van de Kring van Maassluise Kunstenaars, waarvan ook Henk Lid was. En inderdaad, bijna alles in Henks leven lijkt te wijzen in de richting van autisme, of in elk geval van een storing ‘die in het autistische spectrum ligt’, zoals dat tegenwoordig heet…”

Vereerd
Van Buuren zei zich vereerd te voelen dat burgemeester Koos Karssen het eerste exemplaar van Hoofd van mijn dromen in ontvangst wilde nemen. “Ik vind dat ook bijzonder omdat Koos Karssen mij verteld heeft dat hij naast zijn beroep van burgemeester van Maassluis ook bezig is met de eindscriptie van zijn studie Culturele Wetenschappen die gaat over de politieke verhoudingen in Maassluis in het begin van de vorige eeuw.” Toen auteur en eerste burger daarover met elkaar aan de praat raakte, klikte het gelijk tussen hen. Want in zijn boek beschrijft Van Buuren bijvoorbeeld hoe hij er via de dochter van Piet Prins, Mariet Prins, ook aanwezig afgelopen zaterdag bij de presentatie, achter kwam dat haar grootvader met de grote Abraham Kuyper had gecorrespondeerd. “Daaruit blijkt hoe de plaatselijke politiek in het begin van de vorige eeuw in contact stond met de landelijke politiek. Het bleek dat Koos Karssen zeer geïntegreerd was hierover in verband met zijn scriptie en om die reden wil hij ook wel het eerste boek accepteren en daar ben ik heel trots op”, bekende Van Buuren.

Burgemeester Karssen liet weten met veel belangstelling de drukproeven gelezen te hebben van het boek. Volgens hem zijn het interessante verhalen over een deel van Maassluis waar hij totnogtoe niet veel afwist. “Het interesseert me buitengewoon en alle complimenten voor hoe jij over Maassluis schrijft.”

Collega schrijvers oordelen positief over het boek van Van Buuren. Zo schreef collega schrijver en oud-plaatsgenoot Maarten ’t Hart in Vrij Nederland: ‘ Wat een feest om zo vorstelijk de wereld van je jeugd geschetst te zien door de ogen van een ander die zo goed schrijven kan.’ En Joost Zwagerman in NRC Handelsblad: Maarten van Buren is begiftigd met een robuuste, lenige en bijna sexy schrijfstijl. Kikker gaat fietsen! Is een blakend bewijsstuk van een ontsnappingskunstenaar.’

‘In Hoofd van mijn dromen duikt Maarten van Buuren dieper dan ooit in het Maassluis van zijn jeugd. Hij deed dat eerder al in Kikker gaat fietsen! waarmee hij veel lezers wist te raken. […]
‘Voor zijn boek voerde Van Buuren talloze gesprekken met de toenmalige middenstanders, met hun kinderen, kleinkinderen, neven en nichten, winkelmeisjes, magazijnbedienden en vrachtrijders. Daarnaast bestudeerde hij hun boekhouding, correspondentie, dagboeken en fotoalbums. Geen schoenendoos bleef onaangeroerd. Hij comprimeerde dit materiaal tot portretten die zinderen van spanning.’[…]
Van Buuren brengt de havenwijk ’t Hoofd volgens zijn uitgever Lemniscaat ‘in kaart met veel liefde.’ ‘Welbeschouwd gaat er in iedere wijk een rijkdom aan verhalen schuil, of je nu uit Maassluis of het Mechelen komt, als je maar goed genoeg kijkt.’